văn minh hóa
Định nghĩa
- Động từ:
- Làm cho trở nên văn minh: "văn minh hóa" chỉ quá trình tác động, cải biến một xã hội, cộng đồng hoặc cá nhân để đạt đến trình độ phát triển cao hơn về văn hóa, xã hội, đạo đức, và lối sống, thường theo hướng tiến bộ, có tổ chức và nhân văn hơn.
- Khai hóa, làm cho có văn hóa: Trong bối cảnh lịch sử, "văn minh hóa" đôi khi mang nghĩa áp đặt các giá trị văn minh từ một nền văn hóa khác lên một cộng đồng, nhưng trong ngữ cảnh hiện đại, từ này thường nhấn mạnh sự cải thiện nội tại.
Ví dụ sử dụng
- (Chính phủ đang cải thiện các vùng nông thôn để đạt đến trình độ phát triển cao hơn.)
- (Quá trình làm cho một dân tộc trở nên tiến bộ hơn về mặt xã hội và đạo đức.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "quá trình văn minh hóa": chuỗi các bước hoặc giai đoạn để đạt đến văn minh.
- Quá trình văn minh hóa đô thị diễn ra qua nhiều thập kỷ. (Sự phát triển của đô thị thành văn minh hơn kéo dài lâu dài.)
- "văn minh hóa xã hội": cải biến toàn bộ cấu trúc xã hội theo hướng tiến bộ.
- Giáo dục là công cụ chính để văn minh hóa xã hội. (Giáo dục giúp xã hội trở nên văn minh hơn.)
Biến thể và từ gần giống
- Văn minh (danh từ/tính từ): trình độ phát triển cao của xã hội; tiến bộ.
- Nền văn minh Ai Cập cổ đại. (Trình độ phát triển rực rỡ của Ai Cập thời xưa.)
- Khai hóa (động từ): làm cho thoát khỏi tình trạng lạc hậu, thường mang tính áp đặt từ bên ngoài.
- Thực dân từng dùng "khai hóa" để biện minh cho sự cai trị. (Họ cho rằng việc áp đặt văn minh là cần thiết.)
Từ đồng nghĩa
- Khai hóa: làm cho có văn hóa, văn minh (thường trong bối cảnh lịch sử).
- Tiến bộ hóa: làm cho trở nên tiến bộ hơn về mặt xã hội hoặc kỹ thuật.
- Hiện đại hóa: làm cho phù hợp với thời đại mới, thường tập trung vào công nghệ và cơ sở hạ tầng.
Thành ngữ liên quan
- Không có thành ngữ cố định trực tiếp với "văn minh hóa", nhưng có thể kết hợp trong cụm: "văn minh hóa lối sống": làm cho cách sống trở nên có tổ chức, văn hóa hơn.
- Cần văn minh hóa lối sống đô thị để giảm ô nhiễm. (Cần cải thiện cách sống để phù hợp với đô thị hiện đại.)